Transparency Interna Group

Hành trình của nữ kỹ sư trẻ và giấc mơ nhân giống hơn 30 loài cây bằng công nghệ nuôi cấy mô

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang bước vào thời kỳ đổi mới mạnh mẽ, công nghệ nuôi cấy mô thực vật trở thành một trong những hướng đi hiệu quả nhất, giúp tạo ra cây giống sạch bệnh, đồng đều và năng suất cao. Trong hàng nghìn câu chuyện của những người làm nông nghiệp công nghệ cao, hành trình của chị Bùi Thị Kim Thanh, một nữ kỹ sư sinh năm 1992 ở huyện Chợ Gạo (Tiền Giang), là một minh chứng đặc biệt cho sự kiên trì, đam mê nghiên cứu và bản lĩnh dấn thân vào con đường khó.

Đầu tư tiền tỷ xây phòng thí nghiệm – lựa chọn táo bạo của nữ kỹ sư 9X

Từng công tác tại Viện Cây ăn quả miền Nam, chị Thanh am hiểu sâu về công nghệ sinh học – sinh lý – sau thu hoạch. Thế nhưng, vì hoàn cảnh gia đình vào năm 2019, chị quyết định nghỉ công việc nghiên cứu để tự mở hướng đi riêng.

Vợ chồng chị Thanh và anh Ngô Hùng Vũ đã dồn toàn bộ vốn liếng, mạnh dạn đầu tư hơn 2 tỷ đồng để xây dựng phòng thí nghiệm nuôi cấy mô, hệ thống nhà lưới và các thiết bị phục vụ nghiên cứu. Đó không chỉ là khoản đầu tư tài chính mà còn là sự đánh cược vào ước mơ dài hạn.

Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp

Những ngày đầu, phòng thí nghiệm chỉ có vài giá kệ và những chiếc bình thủy tinh nhỏ. Thế nhưng, bằng sự kiên trì và đam mê, họ từng bước hoàn thiện quy trình và biến cơ sở Cây giống – Cây cấy mô 5Q thành địa điểm nhân giống uy tín của khu vực.

Một năm cho một quy trình – sự gian nan ít ai thấu

Để tạo ra một cây giống bằng phương pháp nuôi cấy mô, cần trải qua nhiều công đoạn liên tục và chính xác:

Tuyển chọn cây mẹ sạch bệnh

Khử trùng mẫu

Tạo chồi và nhân nhanh số lượng

Cấy chuyền – tách chồi

Tạo rễ

Đưa ra vườn ươm thích nghi

Mỗi công đoạn đều đòi hỏi công thức, nồng độ hóa chất, môi trường dinh dưỡng và kỹ thuật riêng biệt. Chỉ một sai sót nhỏ trong nồng độ chất điều hòa sinh trưởng hoặc thời gian khử trùng cũng có thể khiến mẫu bị nhiễm bệnh, phải làm lại từ đầu.

Có những giống cây, chị Thanh phải thử nghiệm hàng trăm lần mới tìm ra được môi trường nuôi cấy ổn định. Có giống mất hơn một năm để xây dựng được quy trình chuẩn.

Nhờ sự kiên trì, đến nay trang trại đã nhân giống thành công hơn 30 loại cây trồng như:

Khóm (dứa) MD2

Hoa cúc, cúc đồng tiền

Các dòng lan như Phi Điệp, Dendro

Nhiều giống cây kiểng lá có giá trị cao

Cây giống sạch bệnh, chất lượng cao và giá phù hợp

Theo chị Thanh, người dân chọn cây cấy mô bởi ba ưu điểm chính:

Sạch bệnh

Chuẩn giống 100%

Đồng đều, sinh trưởng mạnh

Điều đặc biệt là nhờ tận dụng mặt bằng gia đình và tối ưu chi phí, giá cây giống của chị Thanh luôn thấp hơn thị trường.

Ví dụ:

Cúc đồng tiền ở nơi khác có giá 5.500–6.000 đồng/cây, tại cơ sở của chị chỉ 4.000–4.500 đồng/cây.

Cây sống đời nhiều nơi bán 4.000 đồng/cây, tại đây chỉ khoảng 3.000 đồng/cây.

Nhờ vậy, bà con nông dân ở Tiền Giang, Mỹ Tho và các khu vực lân cận rất tin tưởng đặt hàng.

Cơ sở không chỉ nghiên cứu mà còn tạo việc làm cho thanh niên địa phương

Hiện cơ sở 5Q giải quyết việc làm ổn định cho:

4 lao động thường xuyên, thu nhập khoảng 5 triệu đồng/tháng

Lao động thời vụ từ 200.000 – 350.000 đồng/ngày

Ngoài lương, vợ chồng chị Thanh còn thưởng thêm khi có các đợt xuất hàng lớn, nhằm tạo động lực cho nhân viên gắn bó lâu dài.

Mục tiêu 400.000 cây giống/năm và tham vọng đạt chuẩn OCOP

Sau 4 năm hoạt động, cơ sở đã cung cấp ra thị trường hàng chục nghìn cây giống cấy mô chất lượng cao. Mục tiêu trong những năm tới là đạt sản lượng 300.000 – 400.000 cây giống/năm.

Bên cạnh đó, cơ sở đang hoàn thiện sản phẩm cây cấy mô các giống:

Lan Phi Điệp

Khóm MD2

Một số dòng kiểng lá

để tham gia bình chọn và phân hạng OCOP.

Vợ chồng chị cũng định hướng hợp tác cùng nông dân địa phương để phát triển mô hình kinh tế tập thể, nâng cao năng lực sản xuất và mở rộng quy mô cung ứng.

Tham khảo thêm thông tin về nuôi cấy mô và các bệnh thường gặp ở cây mô

Hai đường link phù hợp nhất với nội dung bài viết:

Thông tin, kỹ thuật và sản phẩm về cây cấy mô: https://vigen.vn/

Các bệnh thường gặp ở cây mô và hướng xử lý: https://vigen.vn/cac-benh-thuong-gap-o-cay-o-rong-cay-mo/

Kết luận

Hành trình của chị Bùi Thị Kim Thanh chứng minh rằng nuôi cấy mô không chỉ là kỹ thuật hiện đại trong phòng thí nghiệm, mà còn là giải pháp thực sự giúp người nông dân tối ưu chi phí, nâng cao năng suất và hướng tới nền nông nghiệp công nghệ cao bền vững.

Câu chuyện của chị là nguồn cảm hứng cho nhiều bạn trẻ muốn dấn thân vào lĩnh vực nông nghiệp hiện đại – nơi đam mê và kiến thức có thể tạo nên những thành quả thay đổi cuộc sống.

Thầy giáo Cần Thơ và hành trình “hồi sinh” loài thủy tùng quý hiếm bên bờ tuyệt chủng

Giữa lúc nhiều loài thực vật bản địa đang dần biến mất trước tác động của thời gian và khí hậu, câu chuyện một người thầy ở Cần Thơ âm thầm dành hơn 20 năm để cứu một loài cây quý gần như đã tuyệt chủng – thủy tùng (hay thông nước) – trở thành minh chứng sống động về lòng say mê khoa học và tình yêu thiên nhiên vô bờ bến.

Tại cù lao Tân Lộc, giữa dòng sông Hậu hiền hòa, thầy giáo Huỳnh Công Thống, 62 tuổi, đã dựng nên một “kho báu thực vật” với hàng trăm cây thủy tùng khỏe mạnh – loài từng biến mất ở nhiều vùng rừng nguyên sinh Việt Nam.

Hai thập kỷ miệt mài tìm lại một loài cây tưởng đã mất

Thủng thẳng bước qua từng mô đất, thầy Thống kể lại cơ duyên đến với thủy tùng – điều mà ông gọi là “cái duyên không dứt”. Khi còn công tác tại Trường THCS THPT Tân Lộc, ngoài công việc đứng lớp, ông dành trọn thời gian rảnh để nghiên cứu các loài thực vật quý hiếm. Một lần đọc tài liệu, ông biết đến thủy tùng – loài gỗ quý có vân đẹp, nhẹ, bền và đặc biệt không mối mọt, nhưng lại không thể tự nhân giống tự nhiên do điều kiện môi trường thay đổi.

Xem thêm: Nguồn gốc cây dừa sáp ở Việt Nam và giá trị đặc biệt của giống dừa sáp

Năm 2000, thầy lặn lội lên Đắk Lắk – nơi duy nhất còn lại vài cá thể thủy tùng – học hỏi cách chăm sóc và tìm kiếm cơ hội mang giống về quê nhà. Từ một cây giống duy nhất, ông bắt đầu hành trình thử nghiệm đầy gian nan.

Để hiểu sâu hơn về đặc tính thực vật học, thầy Thống cũng thường xuyên tham khảo các nguồn tài liệu nghiên cứu và các ứng dụng khoa học hiện đại, trong đó có những nền tảng cung cấp giải pháp cây giống và chăm sóc cây cảnh như Vigen:

👉 https://vigen.vn/

Gian truân của người giữ “hồn cây” quý

Không ai ngờ trong hơn 20 năm ấy, thầy thử qua hàng loạt phương pháp nhân giống:

Gieo hạt – không thành công

Giâm cành – cây yếu, khó sống

Chiết cành – tỉ lệ sống cực thấp

Nuôi cấy mô – thất bại vì đặc tính sinh học quá đặc thù

Từng lần cây chết lại là một lần ông buồn rầu nhưng không bỏ cuộc. Chỉ đến khi thử ghép ngọn thủy tùng lên gốc cây bột mộc, ông mới tìm ra chìa khóa hồi sinh loài cây quý.

Từ kỹ thuật này, hàng trăm rồi hàng nghìn cây thủy tùng khỏe mạnh lần lượt ra đời. Đến nay, hơn 2.500 cây đã được nhân giống thành công, trở thành nguồn gen quan trọng cho công tác bảo tồn.

Cù lao Tân Lộc – nơi thủy tùng xanh trở lại

Hiện tại, trên cù lao Tân Lộc đã có:

90 hộ trồng nhỏ lẻ

15 hộ trồng quy mô lớn

Các cá thể thủy tùng đạt chiều cao 10–12 mét, phát triển tự nhiên và ổn định

Thầy Thống chia sẻ:

“Thời gian đầu cây con dễ bị nhiễm bệnh và chết. Tôi phải theo sát từng ngày, phát hiện bất thường là xử lý ngay. Giờ thấy chúng lớn lên vậy, tôi hạnh phúc lắm.”

Nhiều hộ dân từ Cần Thơ, Đồng Tháp đến Hà Nội đã tìm về mua cây giống, mong muốn được trồng và góp phần giữ loài cây quý này. Và như thầy nói, ông luôn sẵn lòng chuyển giao kỹ thuật cho bất kỳ ai có thiện chí.

Khát vọng lớn hơn: bảo tồn nguồn gen và mở hướng nghiên cứu mới

Không dừng lại ở đó, thầy Thống đang nghiên cứu thụ phấn chéo giữa thủy tùng Việt Nam và thủy tùng Trung Quốc để tìm ra hướng phát triển bền vững hơn. Đây được coi là giải pháp khoa học đầy triển vọng, góp phần xây dựng ngân hàng gen thực vật quý hiếm.

Điều đáng trân trọng hơn, hành trình này hoàn toàn phi lợi nhuận. Với thầy Thống, thủy tùng không chỉ là cây cảnh, mà là di sản thiên nhiên cần được gìn giữ cho thế hệ sau.

Giá trị lan tỏa – khi một người thầy truyền cảm hứng bảo tồn thiên nhiên

Câu chuyện của thầy giáo Huỳnh Công Thống không chỉ dừng lại ở việc nhân giống thành công một loài cây quý, mà còn lan tỏa ý nghĩa lớn hơn:

Tinh thần kiên trì nghiên cứu

Ý thức bảo tồn tài nguyên bản địa

Khát vọng gìn giữ di sản xanh cho cộng đồng

Ngày càng có nhiều bạn trẻ, nhà vườn, người yêu cây cảnh tìm đến học hỏi và trải nghiệm mô hình này. Nhiều người còn so sánh sự hồi sinh của thủy tùng với sự phát triển mạnh mẽ của những dòng kiểng lá hiện đại như Anthurium, Aglaonema – những loài cây đang rất được ưa chuộng và cũng cần nhân giống, chăm sóc đúng kỹ thuật.

👉 Xem thêm: https://vigen.vn/kieng-la-anthurium-aglaonema/

Kết luận

Từ một cây giống đơn độc cách đây 20 năm, đến nay cù lao Tân Lộc đã trở thành “ngôi nhà mới” của loài thủy tùng gần như tuyệt chủng.

Và đằng sau thành tựu ấy là tấm lòng của một người thầy – người đã dành cả thanh xuân để giữ lại một “báu vật xanh” cho đất Việt.

Nếu mỗi vùng quê đều có những con người hết lòng vì thiên nhiên như thầy Thống, chắc chắn hành trình bảo tồn thực vật quý hiếm của Việt Nam sẽ còn đi xa hơn nữa.