BÀN CHÂN BẸT LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc ở mặt trong lòng bàn chân thấp hoặc không hiện rõ, khiến phần lớn gan bàn chân tiếp xúc với mặt đất khi đứng. Ở bàn chân bình thường, hệ thống xương, cơ và dây chằng phối hợp tạo nên độ cong tự nhiên, giúp phân bổ trọng lượng cơ thể, duy trì thăng bằng và hỗ trợ di chuyển linh hoạt. Vòm chân còn góp phần hấp thụ lực tác động trong các hoạt động như đi bộ, chạy hoặc nhảy.

Phần lớn trẻ sơ sinh có lòng bàn chân phẳng do lớp mô mềm dưới da còn dày và vòm chân chưa phát triển hoàn chỉnh. Khi trẻ lớn lên, cấu trúc bàn chân dần thay đổi và vòm chân có thể hình thành trong những năm đầu đời. Vì vậy, không phải trường hợp bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ nào cũng là dị tật cần điều trị. Người trưởng thành cũng có thể xuất hiện tình trạng này do đặc điểm cấu trúc bẩm sinh, chấn thương hoặc sự suy yếu của các mô nâng đỡ bàn chân.

Các dạng bàn chân bẹt thường gặp

Bàn chân bẹt thường được phân thành hai dạng chính. Bàn chân bẹt mềm dẻo là tình trạng vòm chân không rõ khi đứng chịu lực nhưng có thể xuất hiện khi ngồi hoặc nhấc chân khỏi mặt đất. Dạng này khá phổ biến ở trẻ nhỏ và có thể không gây đau hay ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt.

Ngược lại, bàn chân bẹt cứng có vòm thấp hoặc không có vòm ở cả tư thế chịu lực lẫn khi không chịu lực. Người mắc có thể gặp tình trạng cứng khớp, đau hoặc hạn chế vận động. Ngoài ra, ở người trưởng thành, sự suy yếu hoặc tổn thương gân chày sau cũng có thể khiến vòm chân sụp dần, gây đau và thay đổi dáng đi. Việc xác định đúng dạng bàn chân bẹt cần dựa trên thăm khám chuyên môn.

Nguyên nhân và những đối tượng dễ gặp

Bàn chân bẹt có thể liên quan đến nhiều yếu tố. Một số người có dây chằng lỏng lẻo hoặc đặc điểm cấu trúc bàn chân mang tính gia đình. Chấn thương xương, tổn thương gân, một số bệnh lý khớp hoặc thần kinh cũng có thể làm thay đổi hình dạng vòm chân.

Trẻ em là nhóm thường được phát hiện bàn chân bẹt vì vòm chân vẫn đang trong quá trình phát triển. Nếu người thân có đặc điểm tương tự, trẻ có thể có nguy cơ cao hơn. Ở người trưởng thành, thừa cân làm tăng tải trọng lên bàn chân, trong khi tuổi tác và các bệnh lý ảnh hưởng đến gân, khớp có thể làm giảm khả năng nâng đỡ vòm chân.

Phụ nữ mang thai cũng có thể nhận thấy bàn chân bè rộng hoặc vòm chân thấp hơn do thay đổi nội tiết, tăng trọng lượng cơ thể và sự thay đổi của mô liên kết. Tuy nhiên, không thể kết luận rằng việc đi chân đất hoặc sử dụng dép đế phẳng là nguyên nhân trực tiếp gây bàn chân bẹt ở mọi người.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt

Một số biểu hiện có thể quan sát gồm lòng bàn chân gần như áp sát mặt đất khi đứng, gót chân nghiêng lệch, bàn chân đổ vào trong hoặc đế giày mòn không đều. Người có triệu chứng cũng có thể cảm thấy đau ở lòng bàn chân, gót chân, mắt cá hoặc đầu gối sau khi đi bộ và vận động trong thời gian dài.

Ở trẻ em, tình trạng dễ mỏi chân, thường xuyên vấp ngã hoặc ngại tham gia hoạt động thể chất cần được chú ý, đặc biệt khi đi kèm đau kéo dài. Tuy nhiên, dấu chân phẳng đơn thuần không đủ để xác định bệnh lý. Nếu bàn chân cứng, chỉ bị một bên, sưng đau hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến dáng đi, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra.

Các phương pháp hỗ trợ cải thiện bàn chân bẹt

Tập luyện tại nhà

Một số bài tập có thể giúp tăng cường cơ bàn chân và cải thiện khả năng kiểm soát vận động. Người tập có thể nhón gót từ từ, lăn bóng mềm dưới lòng bàn chân hoặc dùng ngón chân nhặt khăn. Các động tác nên được thực hiện nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng và không gây đau. Bài tập hỗ trợ chức năng bàn chân nhưng không bảo đảm tạo vòm chân vĩnh viễn.

Sử dụng giày dép phù hợp

Nên chọn giày vừa kích cỡ, có độ bám tốt, phần mũi đủ rộng và tạo cảm giác thoải mái khi di chuyển. Với người bị đau hoặc khó vận động, chuyên gia y tế có thể cân nhắc đế lót hỗ trợ theo nhu cầu thực tế. Không phải ai có bàn chân bẹt cũng cần sử dụng dụng cụ chỉnh hình.

Thăm khám và can thiệp chuyên môn

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, bác sĩ sẽ đánh giá độ linh hoạt của bàn chân, khả năng vận động và nguyên nhân liên quan để lựa chọn hướng xử trí. Phần lớn trường hợp không đau có thể được theo dõi mà không cần can thiệp tích cực. Phẫu thuật chỉ được xem xét trong một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn bàn chân bẹt cứng, biến dạng đáng kể hoặc đau kéo dài không đáp ứng các phương pháp điều trị bảo tồn.

Chủ động chăm sóc sức khỏe bàn chân

Nhận biết đúng đặc điểm bàn chân bẹt giúp tránh lo lắng không cần thiết và hạn chế điều trị không phù hợp. Duy trì vận động hợp lý, kiểm soát cân nặng, lựa chọn giày dép thoải mái và theo dõi những thay đổi bất thường là các biện pháp thiết thực. Khi có đau hoặc hạn chế chức năng, thăm khám sớm sẽ giúp xác định nguyên nhân và xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp với từng người.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng mua giày tốt tập đi để tránh bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.